Marcin Kozera | inne lektury | kontakt | reklama | Wersja mobilna
streszczenieopracowaniebohaterowieżycie i twórczość autoratest   

Czas i miejsce akcji opowiadania „Marcin Kozera”

Akcja utworu rozgrywa się w Londynie w dzielnicy Charles Square, gdzie dzieci uczą się języka polskiego w Domu Towarzystwa Polskiego. Ich rodzice zmuszeni byli do przymusowej emigracji, ponieważ w Polsce ludzie byli prześladowani represjami zaborców.
Narrator opisuje dokładnie wygląd wyspy: „Daleko stąd z pienistego oceanu wynurza się, jak wiecie, wyspa, na której dumnie powiewa sztandar Anglii. Londyn jest olbrzymią stolicą tego kraju”.

Charles Square, czyli Plac Karola, znajdował się na uboczu stolicy, w „hałaśliwej dzielnicy biedaków”. Ciasno postawione domy były „prawie czarne&... więcej

* * *


Problematyka opowiadania „Marcin Kozera”

Marcin Kozera to przede wszystkim opowiadanie o poszukiwaniu swojej tożsamości. Młody bohater, który urodził się wychował w Wielkiej Brytanii, którego rodzice byli Polakami, a on sam nie potrafił powiedzieć słowa w języku innym niż angielski, stanął przed pytaniem: „Kto ja jestem?”. Ostateczny jego wniosek: „Ja jestem Polakiem” był poprzedzony długimi rozterkami. Winę za tę sytuację ponosi głównie ojciec bohatera, który sam nie dość, że nie nauczył syna ojczystej mowy, to posłał go do szkółki języka polskiego, gdy ten miał już dwanaście lat, czyli zbyt późno. Jednak kontakt... więcej

* * *

Plan wydarzeń opowiadania „Marcin Kozera”

Nieznajomy chłopiec

1. Opis placu Charles Square i ludzi mieszkających w jego pobliżu.
2. Dzieci uczęszczające do Domu Towarzystwa Polskiego na lekcje języka polskiego.
3. Zabawy dzieci przed zajęciami szkolnymi.
4. Skok Władka za ogrodzenie zielonego skweru.
5. Nieznajomy chłopiec pomaga Władkowi.
6. Popisy dzieci przed nieznajomym chłopcem.
7. Obserwacja starszego pana, opiekuna nieznajomego chłopca.
8. Rozmowa chłopca z dziećmi.
9. Opis każdego z rogów Charles Square.
10. Rozpoczęcie lekcji języka polskiego.
11. Wejście na lekcję starszego pana z nieznajomym chłopcem.
12. Mężczyzna przedstawia się jako Mateusz Kozera i prosi... więcej

* * *

Tło historyczne w opowiadaniu „Marcin Kozera”

Akcja opowiadania Marcin Kozera toczy się tuż przed wybuchem I wojny światowej w czasie, gdy Polska nie istniała na mapie Europy. Datą, którą można przywołać, jest przełom 1913/1914 roku. Wówczas to w środowisku polskich emigrantów w Londynie trwa zagorzała dyskusja na temat szans odzyskania przez Polskę niepodległości dzięki nadchodzącej walce. Choć emigranci pamiętali o klęskach dwóch zrywów, to jednak nadal mieli nadzieję na wolność.

Akcja opowiadania dzieje się między innymi w domu dzierżawionym przez Towarzystwo Patriotyczne. Związek ów istniał rzeczywiście. Był tajną organizacją niepodległościową, założon... więcej

* * *

„Marcin Kozera” jako przykład opowiadania

W Poetyce Adama Kulawika czytamy: „Opowiadanie przypomina nowelę rozmiarami, jednowątkową fabułą, natomiast obce mu są wszelkie rygory kompozycyjne. Kompozycja opowiadania jest luźna, otwarta, pojawiają się w nim zarówno opisy, jak i refleksje czy dygresje, pointa nie jest ani jednoznaczna, ani nawet wyrazista, natomiast uobecnia się w nim narrator, zwracający na siebie uwagę wyraźnie określonym stosunkiem do świata przedstawionego we własnej relacji”.

W opowiadaniu Marcin Kozera narracja jest trzecioosobowa. Wszechwiedzący opowiadacz relacjonuje czytelnikowi wydarzenia i przyg... więcej

* * *

Najważniejsze cytaty z opowiadania „Marcin Kozera”

Wstyd Mateusza Kozery za syna nieznającego języka polskiego:

Tylko pan Kozera się nie śmiał. Zdumiony i rozgniewany zbierał swą laskę, kapelusz i fajkę, ale zebrawszy, nagle rozsypał wszystkie te rzeczy, podskoczył do syna i chwycił go za kołnierz.
- Wstyd! - krzyczał do niego po angielsku. - Co za głupiec z ciebie! Przestań! Przestań! - i trząsł go ze wszystkich sił.

Stary Kozera marzący o powrocie do rodzinnego Strzałkowa:

Pan Mateusz Kozera łamał ręce nad synem.
- O, co ja cierpię - mówił. - Ja już widzę, że nigdy nie będę mógł jechać do Strzałkowa. Na co się ten chłopiec na świat rodził?

Duma Marcina...
więcej

* * *

Bibliografia

1. Borkowska G., Maria Dąbrowska i Stanisław Stempowski, Warszawa 1999.

2. Drewnowski T., Rzecz russowska. O pisarstwie Marii Dąbrowskiej, Warszawa 1981 i wyd. nast.

3. Dylągowa H., Towarzystwo Patriotyczne i Sąd Sejmowy (1821–1829), Warszawa 1970.

4. Kulawik A., Poetyka, Kraków 1997.

5. Kizwalter T., Część 1795-1831, [w:] Historia Polski. Tom 6, Warszawa 2007.

6. Kijowski A., Maria Dąbrowska, Warszawa 1964.

7. Klech D., Wspomnienia siostrzenicy Marii Dąbrowskiej, Kalisz 2002.

8. Knotce M., „Opowiadania” Marii Dąbrowskiej, Warszawa 1980.

9. Księga kaliska... więcej

* * *

Motywy literackie w opowiadaniu „Marcin Kozera”

Ojciec

Pan Mateusz Kozera, ojciec głównego bohatera, to robotnik w fabryce, który od trzydziestu lat mieszka na obczyźnie. Pochodzący ze Strzałkowa mężczyzna opowiada chłopcu o urokach rodzinnych okolic. Jest też winny temu, że Marcin nie mówi po polsku. Ojciec nie miał nigdy czasu na to, aby nauczyć syna rodzimego języka. Mało tego, sam przyznał, iż powoli zapomina polską mowę, ponieważ mieszka i pracuje z Anglikami. Gdy wreszcie posłał chłopca do szkółki języka polskiego, zrobił to zbyt późno. Marcin miał wtedy dwanaście lat, nie znał ani jednego słowa po polsku i miał wielkie braki w stosunku do pozostałych uczniów. Pan Mat... więcej

* * *





Tagi: